Mag rattengif nog gebruikt worden?

Het is de schrik van elke huiseigenaar: het kenmerkende gekrab in de spouwmuur, aangevreten verpakkingen in de voorraadkast of keutels op zolder. Muizen of ratten hebben hun weg naar binnen gevonden. Vroeger liepen we in zo’n geval snel naar het tuincentrum voor een doosje rattengif (rodenticiden). Maar mag dat eigenlijk nog wel?

Het korte antwoord is: als consument mag je buiten absoluut geen rattengif meer gebruiken, en ook voor binnenshuis zijn de regels drastisch aangescherpt.

Hoe dit precies zit en wat je wél kunt doen, leggen we je in dit artikel uit.

De wetgeving: Waarom is rattengif aan banden gelegd?

De Europese en Nederlandse wetgeving rondom chemische bestrijdingsmiddelen is de afgelopen jaren stap voor stap strenger geworden. Sinds januari 2023 geldt er een algeheel verbod voor consumenten op het buiten gebruiken van chemisch rattengif.

De redenen achter dit strenge beleid zijn helder:

• Doorvergiftiging: Wanneer een rat of muis van het gif eet, sterft het dier niet meteen. Een verzwakte knager is een makkelijke prooi voor uilen, roofvogels, honden of katten. Hierdoor krijgt het roofdier ook de giftige stoffen binnen, met vaak dodelijke gevolgen.

• Resistentie: Net als bij antibiotica kunnen knaagdieren resistent worden tegen bepaalde gifstoffen als het te pas en te onpas wordt ingezet.

• Milieuvervuiling: Veel traditionele giffen breken slecht af en hopen zich op in het milieu.

Let op: Sinds 2023 mogen ook professionele plaagdierbestrijders niet zomaar meer naar gif grijpen. Zij moeten verplicht werken volgens het principe van Integrated Pest Management (IPM). Dit betekent dat gif altijd het allerlaatste redmiddel is.

Wat mag je als consument nog wél?

Betekent dit dat je lijdzaam moet toezien hoe de knaagdieren je huis overnemen? Zeker niet. Dit zijn de regels voor consumenten op een rij:

Binnenshuis

Voor gebruik binnen in je eigen woning (dus puur achter de voordeur, niet in de tuin of op het balkon) mag je nog specifieke, voor consumenten toegelaten middelen kopen. Dit zijn tegenwoordig vaak middelen op basis van de werkzame stof alfastaloral (een slaapmiddel waar het dier door onderkoelt) in plaats van de traditionele bloedverdunners.

Buitenshuis

Buiten mag je als consument 0% chemisch gif gebruiken. Geen korrels, geen blokjes, niets. Doe je dit wel, dan ben je officieel in overtreding en riskeer je een flinke boete.

De beste alternatieven: Voorkomen en mechanisch bestrijden

Nu gif grotendeels van de baan is, moeten we terug naar de basis. Gelukkig zijn alternatieve methoden vaak minstens zo effectief én een stuk diervriendelijker voor de rest van de natuur.

1. Weren en voorkomen (De belangrijkste stap)

Knaagdieren komen niet zomaar langs; ze zoeken voedsel en warmte.

• Dicht kieren en gaten: Een muis heeft genoeg aan een opening van slechts 6 millimeter (de dikte van een potlood). Gebruik staalwol of speciale rvs-weringkit om gaten in buitenmuren en ventilatievoegen (stootvoegen) dicht te maken.

• Voedselbronnen wegnemen: Bewaar eten (ook honden- en kattenvoer) in harde plastic of glazen bussen. Laat geen vuile vaat staan en zorg voor een goed sluitende vuilnisbak.

2. Mechanische bestrijding

Als ze eenmaal binnen zijn, werken de ouderwetse methoden nog altijd het best:

• Klassieke klapvallen: Effectief en mits goed geplaatst (strak langs de muur, waar ze lopen) zorgen ze voor een snelle dood zonder gifresten.

• Diervriendelijke inloopvallen: Wil je ze niet doden? Gebruik dan een vangkooi en zet de muis of rat minstens een kilometer verderop weer uit in de natuur.

Wanneer moet je een professional inschakelen?

Heb je te maken met een hardnekkige rattenplaag in de tuin of onder de vloer, en helpen vallen niet? Dan is het tijd om een gecertificeerde plaagdierbestrijder te bellen.

Zij hebben de juiste licenties om, onder strikte voorwaarden en na een grondige inspectie, zwaardere middelen in te zetten. Zij kijken naar het grotere plaatje en lossen de oorzaak van het probleem op, in plaats van alleen de symptomen te bestrijden.

Conclusie

Mag rattengif nog gebruikt worden? Ja, maar de regels zijn streng en het gebruik door consumenten is bijna volledig aan banden gelegd. En dat is goed nieuws voor onze roofvogels, huisdieren en het milieu. Door kritisch te kijken naar de hygiëne en gaten in je huis te dichten, houd je de ongewenste gasten op een veilige en verantwoorde manier buiten de deur!