Welke ziektes worden door ratten verspreid?
Ratten vormen niet alleen een probleem door de schade die zij veroorzaken, maar ook vanwege de gezondheidsrisico's die zij met zich meebrengen. Via hun urine, uitwerpselen, speeksel en parasieten kunnen ratten verschillende bacteriën, virussen en parasieten verspreiden die mensen ziek kunnen maken. Vooral bij rattenoverlast in en rondom woningen, bedrijven, stallen en opslagruimten neemt de kans op besmetting door ratten toe.
Op deze pagina leest u welke ziektes door ratten in Nederland het meest voorkomen, hoe besmetting plaatsvindt en welke voorzorgsmaatregelen u kunt nemen om uzelf en anderen te beschermen. Daarnaast leggen we uit waarom het veilig opruimen van rattenuitwerpselen belangrijk is en wanneer het verstandig is om contact op te nemen met een huisarts na mogelijke blootstelling aan ratten of besmet materiaal.
Ratten kunnen verschillende bacteriën, virussen en parasieten verspreiden. Voor Nederland zijn vooral deze ziektes relevant:
Leptospirose, waaronder de ziekte van Weil
De bekendste door ratten overgedragen ziekte. Besmetting gebeurt vooral via rattenurine in oppervlaktewater, modder, natte grond of op materialen. De bacterie dringt binnen via wondjes of slijmvliezen.
Hantavirusinfectie, met name het Seoulvirus
Het virus kan voorkomen in urine, ontlasting en speeksel. Besmet stof kan worden ingeademd. In Nederland komt ziekte door hantavirussen weinig voor, maar het Seoulvirus is specifiek verbonden met ratten.
Rattenbeetziekte
Een bacteriële infectie die kan ontstaan na een beet of kras, maar soms ook na contact met ratten of besmet materiaal. Mogelijke klachten zijn koorts, huiduitslag en gewrichtspijn.
Salmonella
Ratten kunnen voedsel, voer, werkbladen en opslagruimten besmetten met bacteriën uit hun ontlasting. Dit kan diarree, buikpijn, koorts en braken veroorzaken.
Parasitaire infecties
Ratten kunnen onder andere wormen, vlooien, mijten en teken bij zich dragen. Sommige ziekteverwekkers worden niet rechtstreeks door de rat, maar via deze parasieten overgedragen.
Wereldwijd kunnen ratten en andere knaagdieren ook betrokken zijn bij ziekten zoals pest, tularemie, muriene vlektyfus en lymphocytaire choriomeningitis. Deze zijn voor Nederlandse rattenoverlast veel minder relevant; pest komt bij ratten in Europa voor zover bekend niet meer voor.
De belangrijkste besmettingsroutes zijn urine, keutels, speeksel, besmet voedsel of water, bijten en krabben, en indirect vlooien of andere parasieten. Maak droge rattenkeutels daarom nooit schoon door te vegen of te stofzuigen: maak ze eerst vochtig, draag handschoenen en ventileer de ruimte. Bij koorts of griepachtige klachten na contact met ratten, rioolwater of besmet oppervlaktewater moet de mogelijke blootstelling aan de huisarts worden gemeld.
